Piastowie XIII wiek

 
 - 1201 
7 XII - Zmarł książę Śląska, Bolesław Wysoki. 
 - 1202 
13 III - Zmarł książę Polski, Mieszko III Stary. Księciem krakowskim (po krótkich rządach Władysława Laskonogiego) zostaje Leszek Biały. 
 - 1205 
Władysław Laskonogi odstępuje Henrykowi Brodatemu ziemię kaliską w zamian za lubuską, co umożliwia mu prowadzenie aktywniejszej polityki na Pomorzu Zachodnim.
19 VI - Bitwa pod Zawichostem pomiędzy Leszkiem Białym a księciem kijowskim Romanem. Polskie zwycięstwo stało się tematem pieśni, znanej jeszcze w czasach Długosza. 
 - 1206 
Arcybiskup gnieźnieński Henryk Kietlicz rzuca klątwę na Władysława Laskonogiego. Laskonogi wypędza arcybiskupa i jego sojusznika, swego siostrzeńca Władysława Odonica, domagającego się własnej dzielnicy. Henryk Brodaty, u którego się schronili, daje Odonicowi ziemię kaliską.
Papież Innocenty III wzywa polskich książąt do udzielenia pomocy wygnanemu arcybiskupowi 
 - 1207 
Innocenty III wydaje bullę, potwierdzającą rządy Leszka Białego w Krakowie. W zamian Leszek zgodził się na kanoniczny wybór biskupów krakowskich (dotąd kandydat na biskupa był desygnowany przez władcę). Pierwszym w ten sposób wybranym biskupem został Wincenty Kadłubek. 
 - 1208 
25 XII - Zjazd książąt piastowskich w Głogowie, na którym Henryk Brodaty starający się pogodzić arcybiskupa i Odonica z Laskonogim, odnowił przymierze z tym ostatnim. 
 - 1210 
Innocenty III na prośbę Henryka Brodatego wydaje bullę skierowaną przeciwko Leszkowi Białemu, w której nakazuje polskiemu episkopatowi przestrzegać statutu Krzywoustego.
VII - Synod w Borzykowej z udziałem arcybiskupa Kietlicza, Leszka Białego, Władysława Odonica i Henryka Brodatego. Synod zorganizowany przez Kietlicza miał zapewne na celu pozyskanie Henryka Brodatego dla obozu księcia krakowskiego.
Henryk Brodaty zajmuje, po śmierci margrabiego Łużyc Konrada, Lubusz i północno-wschodnią część Łużyc z Gubinem. 
 - 1211 
(początek roku) - Mieszko Plątonogi zajmuje Kraków. 16 V - W Krakowie umiera Mieszko Plątonogi. Do Krakowa, dzięki zmianie papieskiej decyzji, wraca Leszek Biały. 
 - 1215 
Leszek Biały, Konrad Mazowiecki, Władysław Odonic i Kazimierz opolski, wydają w Wolborzu przywilej, nadający wyższemu duchowieństwu prawa sądownicze nad półwolnymi w koścuielnych dobrach oraz liczne zwolnienia z ciężarów prawa książęcego. 
 - 1216 
Arcybiskup gnieźnieński wymusza na Władysławie Laskonogim oddanie Odonicowi dzielnicy poznańskiej. Równocześnie zostaje oskarżony przez biskupa płockiego Gedkę o pychę i wystawność. 
 - 1217 
Korzystając z kłopotów Kietlicza Laskonogi usuwa z Wielkopolski Odonica. Równocześnie z biskupstwa krakowskiego ustępuje stronnik Kietlicza, Wincenty Kadłubek. Biskupem krakowskim zostaje Iwo Odrowąż, kanclerz Leszka Białego.
Wiec w Dankowie - zawarcie trójstronnego sojuszu pomiędzy Władysławem Laskonogim, Leszkiem Białym i Henrykiem Brodatym. Leszek uznany zostaje ostatecznie księciem zwierzchnim, a Laskonogi usuwa z wielkopolski Odonica i odzyskuje Lubusz. Książęta ustalają też zasady dziedziczenia po sobie w razie bezpotomnej śmierci jednego z nich. 
 - 1219 
22 III - Zmarł arcybiskup gnieźnieński, Henryk Kietlicz. 
 - 1223 
Wygnany w 1217 z Wielkopolski Władysław Odonic zdobywa Ujście i Nakło. 
 - 1225 
VII - Wykorzystując pobyt Leszka Białego na Rusi, Henryk Brodaty przez osiem dni oblega Kraków, wycofując się na wieść o zagrożeniu Lubusza. 
 - 1226 
Konrad, książę mazowiecki sprowadza na pogranicze mazowiecko - pruskie rycerski Zakon Szpitala Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie, nadając im ziemię chełmińską.
21 VI - Urodził się późniejszy książę krakowski, Bolesław Wstydliwy (zm. 7 XII 1279), mąż św. Kingi, tej od Wieliczki. 
 - 1227 
23-24 XI - Zjazd książąt piastowskich w Gąsawie, mający uregulować spór pomiędzy Odonicem a Laskonogim, oraz zorganizować wyprawę na księcia pomorskiego Świętopełka. Wojska Świętopełka, działającego prawdopodobnie w zmowie z Odonicem napadły na Gąsawę, zaskakując książąt w łaźni. Próbującego się ratować konno Leszka zamordowano pod Marcinkowem, ciężko rannego Henryka Brodatego uratował jego rycerz. 
 - 1228 
5 V - Na zjeździe w Cieni księciem krakowskim zostaje ustanowiony Władysław Laskonogi, pod warunkiem usynowienia syna Leszka, Bolesława i uczynienia go swym jedynym spadkobiercą.
Z niewoli ucieka Władysław Odonic, schwytany w kwietniu tego roku.
(lato) - Kraków zajmuje książę Śląska, Henryk Brodaty.
VII - Atakujący Małopolskę Konrad Mazowiecki zostaje pokonany przez Henryka pod Skałą i Międzyborzem. 
 - 1229 
Konrad zajmuje ziemię sieradzko - łęczycką i sandomierską.
(lato) - Konrad oblega Kalisz, sprzymierzony z nim Odonic atakuje północną Wielkopolskę, a ich sojusznicy, książęta włodzimierscy, łupią Śląsk, szykujący odsiecz dla zamkniętego w Płocku Henryka Brodatego.
Laskonogi zmuszony przez Odonica do ucieczki. 
 - 1230 
Henryk Brodaty uzyskuje po śmierci syna Mieszka Plątonogiego, Kazimierza, księstwo opolsko-raciborskie, stając się panem całego Śląska. 
 - 1231 
(wiosna) - Nieudana wyprawa Henryka Brodatego na Wielkopolskę, mająca przywrócić Laskonogiego.
18 VIII - Zmarł w Środzie (zamordowany przez niemiecką dziewczynę, którą usiłował zgwałcić) Władysław Laskonogi.
Henryk Brodaty obejmuje tron krakowski. 
 - 1233 
Henryk podejmuje nieudaną wyprawę na Wielkopolskę. Ponieważ Konrad Mazowiecki podstępnie porywa i więzi wdowę po Leszku Białym, Grzymisławę i jej syna Bolesława, Henryk zmuszony jest zawrzeć z Odonem pokój w którym zrzeka się pretensji do Wielkopolski.
Po ucieczce Grzymisławy i Bolesława z niewoli w Sieciechowie, Konrad na zjeździe w Chełmie zwraca Sandomierszczyznę Bolesławowi. 
 - 1234 
Część wielkopolskiego rycerstwa wypowiada posłuszeństwo Odonicowi i na swego księcia wybiera Henryka Brodatego.
Krzyżacy fałszują dokument Konrada Mazowieckiego z 1226 roku pisząc w nim, iż książę oddał im w ziemi chełmińskiej i Prusach władzę zwierzchnią.
(lato) - Henryk zajmuje południową i zachodnią Wielkopolskę. IX Za pośrednictwem arcybiskupa Pełki i biskupa poznańskiego Pawła Henryk zawiera z Odonicem układ pokojowy, na mocy którego staje się panem Wielkopolski aż do linii Warty. Nowo zdobytą dzielnicę dostał w zarząd jego syn, Henryk Pobożny. 
 - 1235 
22 VI - Papież Grzegorz IX wydaje bullę, w której bierze pod swoją opiekę Henryka Pobożnego "wraz ze wszystkimi posiadłościami, jakie w tej chwili posiada". 
 - 1237 
Zakon Krzyżacki łączy się z inflanckim Zakonem Kawalerów Mieczowych. 
 - 1238 
19 III - Zmarł książę Krakowa i Śląska, Henryk Brodaty. 
 - 1239 
4 VI - Ślub pięcioletniej Kingi (przyszłej świętej) z trzynastoletnim Bolesławem Wstydliwym. 
 - 1241 
Tatarzy zdobywają Lublin, Zawichost, Sandomierz, Wiślicę i Skalbmierz.
18 III - Klęska wojsk polskich w bitwie z Tatarami pod Chmielnikiem.
Tatarzy zdobywają i palą Kraków.
9 IV - Polska klęska w bitwie z Tatarami pod Legnicą. Śmierć księcia Henryka Pobożnego. Księciem Śląska zostaje syn Henryka, Bolesław Rogatka.
VII - Konrad Mazowiecki zajmuje Wawel, skąd po krótkich rządach zostaje wygnany. Możni krakowscy na Wawel zapraszają Bolesława Wstydliwego, syna Leszka Białego. 
 - 1243 
Książęta wielkopolscy przejmują grody wielkopolskie, znajdujące się pod śląskm panowaniem, jak Przemęt, Kościan, Starogard i Zbąszyń. 
 - 1244 
Bolesław Rogatka zawiera układ z książętami wielkopolskimi, sankcjonujący ich zdobycze w południowej Wielkopolsce. W tym samym roku Przemysł I odbiera Bolesławowi Kalisz. 
 - 1247 
Bolesław, zmuszony atakiem księcia pomorskiego Barnima, oddaje Santok w ręce Przemysła I.
Umiera Konrad, książę mazowiecki. 
 - 1248 
Na synodzie we Wrocławiu legat papieski zabrania polskim biskupom egzekwowania od wiernych dziewięciotygodniowego Wielkiego Postu, nałożonego wedle tradycji na Polskę jeszcze przez św. Wojciecha (normalnie Wielki Post trwa siedem tygodni).
Bolesław Rogatka zostaje zmuszony do podziału Śląska między siebie i swego brata, Henryka III Białego. Henryk otrzymał część wrocławską, Bolesław pozostawił sobie Legnicę. 
 - 1249 
Bolesław Rogatka wydziela trzecią śląską dzielnicę - głogowską - dla swego brata Konrada. 
 - 1253 
13 IX - Kanonizacja św. Stanisława 
 - 1254 
8 V - Uroczysta translacja (przeniesienie) do katedry wawelskiej szczątków św. Stanisława. 
 - 1256 
Bolesław Rogatka uwięził biskupa wrocławskiego Tomasza, wyznaczając diecezji okup za jego uwolnienie. Po obłożeniu klątwą przez arcybiskupa Pełką i ogłoszeniu przeciw niemu krucjaty przez papieża, uwolnił biskupa. 
 - 1257 
4 VI - Śmierć księcia wielkopolskiego Przemysła I, ojca Przemysła II. Księciem wielkopolskim zostaje jego brat, Bolesław.
Lokacja Krakowa na prawie niemieckim. 
 - 1259 
Najazd tatarski na Małopolskę. 
 - 1260 
W bitwie Beli IV węgierskiego z czeskim Przemysłem Ottkokarem po stronie węgierskiej biorą udział Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny, a po czeskiej - Henryk III i Władysław Opolski. 
 - 1270 
21 VII - początek wielkiej trzydniowej powodzi w Krakowie.
17 VIII - Początek trzydniowej pielgrzymki króla węgierskiego Stefana V do Krakowa. 
 - 1271 
Na Śląsk napadają Bolesław Wstydliwy, Konrad czerski i Bolesław Pobożny. 
 - 1273 
W Krakowie wybuchł, inspirowany przez Czechów, bunt możnych przeciwko Bolesławowi Wstydliwemu. 
 - 1277 
II - Sprzymierzony z królem niemieckim Rudolfem z Habsburga, Bolesław Rogatka porywa i więzi Henryka IV Probusa. VII - Henryk IV Probus zostaje uwolniony za cenę 1/6 swych ziem. 
 - 1279 
7 XII - Umiera książę krakowski, Bolesław wstydliwy. Tron na Wawelu przejmuje jego kuzyn, Leszek Czarny. 
 - 1280 
III - Henryk Probus składa w Wiedniu hołd królowi niemieckiemu, Rudolfowi.
Nieudany najazd Lwa, księcia halickiego na Małopolskę. 
 - 1281 
II - na zjeździe w Baryczy Henryk Probus więzi Henryka Brzuchatego, Henryka głogowskiego i Przemysła II wielkopolskiego. Przemysł wykupuje się ziemą rudzką, dwaj pozostali - złożeniem hołdu lennego. 
 - 1282 
15 II - Książę gdański Mściwój na zjeździe w Kępnie darowuje "za życia" swoje księstwo Przemysłowi II.
Krzyżacy opanowują ziemię gniewską na lewym brzegu Wisły.
(jesień) - Najazd litewski na ziemię sandomierską. 
  - 1283 
XII - Przemysł II nakazuje udusić swoją żone Ludgardę, która nia mogła mu dać męskiego potomka. 
 - 1284 
Biskup wrocławski Tomasz II okłada klątwą Henryka Probusa klątwą za nieusłuchanie wyroku legata papieskiego w sporze o dziesięciny i zakres jurysdykcji kościelnej. 
 - 1285 
I - Synod w Łęczycy, na którym arcybiskup Jakub Świnka potępia Henryka, uznając jego działania za wymierzone przeciwko Polakom.
Nieudana próba opanowania Krakowa przez księcia czerskiego, Konrada II. 
 - 1287 
Uchwały synodalne "dla zachowania i wywyższenia języka polskiego".
Biskup wrocławski ogłasza krucjatę przeciwko Henrykowi IV. Pomimo sukcesu militarnego książę zobowiązuje się do naprawienia wszystkich szkód, jakie wyrządził Kościołowi, a biskup przysięga księciu lojalność i cofnięcie wszystkich kościelnych kar.
Leszek Czarny zawiera układ sukcesyjny z Henrykiem Probusem.
Przemysł II i Mściwój gdański zawierają w Słupsku antybrandenburskie przymierze z Bogusławem IV zachodniopomorskim. 
 - 1287/88 
Najazd chana tatarskiego, Telebugi, na Małopolskę. Sandomierz i Kraków opierają się oblężeniu. 
 - 1288 
Umiera książę krakowski, Leszek Czarny. Kraków zajmuje Henryk Probus. 
 - 1289 
Władysław Łokietek przejściowo opanowuje Kraków bez Wawelu.
Kazimierz, książę bytomski składa hołd lenny królowi Czech Wacławowi II, uznając swoje księstwo za dziedziczne lenno władcy czeskiego.
Henryk Probus zaczyna się starać o zgodę papieża na koronację. 
 - 1290 
Henryk IV Probus zostaje otruty.
VII - Przemysł II na mocy testamentu Henryka Probusa zajmuje Kraków.
Władysław Łokietek zajmuje Sandomierszczyznę, tytułując się księciem krakowskim.
IX - Cesarz Rudolf, uważając ziemie Henryka Probusa za swoje lenna, nadaje je Wacławowi II. 
 - 1291 
(wiosna) - Wacław II zajmuje Kraków. IX - Wacław II nadaje w Lutomyślu przywilej dla duchowieństwa, rycerstwa i mieszczan małopolskich, w którym obiecuje nie pobierać żadnych nowych danin i podatków. 
 - 1292 
VIII - Wacław II wypędza Łokietka z Małopolski i Sieradza, zmuszając do wyrzeczenia się praw do księstw krakowskiego i sandomierskiego oraz uznania zwierzchności króla czeskiego nad jego księstwem brzesko-sieradzkim. 
 - 1293 
I - Na zjeździe w Kaliszu, zorganizowanym przez arcybiskupa Jakuba Świnkę Przemysł II, Władysław Łokietek i Kazimierz łęczycki, tytułując się dziedzicami Krakowa obiecują arcybiskupowi stałe daniny z żup krakowskich. Przymierze tych książąt było skierowane przeciwko Wacławowi II. 
 - 1294 
6 VI - Najazd litewski pali Łęczycę. Podczas obrony ginie książę Kazimierz, a jego ziemie przejmuje Łokietek.
25 XII - Umiera książę gdański Mściwój II. Przemysł II przejmuje jego księstwo. 
 - 1295 
26 VI - Koronacja Przemysła II na króla Polski insygniami Bolesława Śmiałego. 
 - 1296 
8 II - W Rogoźnie ginie, zabity przez Brandenburczyków król Polski, Przemysł II (ur. 4 X 1257).